Autor: Bartosz Stanek
Krótki wstęp
W sieci regularnie pojawiają się treści przypisujące minerałom – zwłaszcza kwarcowi
różowemu „działanie energetyczne”, „właściwości uzdrawiające” czy „zdolność otwierania
serca”. Artykuły tego typu łączą elementy marketingu, duchowości i pseudonauki, tworząc
obraz minerału, który rzekomo wpływa na emocje i relacje międzyludzkie.
Analiza w pigułce
- Nie istnieją żadne wiarygodne badania naukowe, które potwierdzają, że kwarc
różowy wpływa na emocje, relacje, intuicję czy „energię serca”. - Właściwości „energetyczne” minerałów są twierdzeniami metafizycznymi, a
nie naukowymi. - Efekty odczuwane przez użytkowników wynikają z efektu placebo, autosugestii i
mechanizmów psychologicznych. - Kwarc różowy jest zwykłym minerałem zbudowanym z dwutlenku krzemu (SiO2) –
chemicznie obojętnym, fizycznie pasywnym i nieemitującym żadnego rodzaju
energii terapeutycznej. - Narracja o rzekomych „mocach” kamienia stanowi przykład komercyjnej dezinformacji.
Co wydarzyło się w sieci?
W wielu wpisach na blogach, TikToku oraz kanałach ezoterycznych pojawia się twierdzenie, że:
- kwarc różowy „otwiera czakrę serca”,
- „przyciąga miłość”,
- „uzdrawia emocje”,
- „poprawia relacje”,
- „redukuje stres przez promieniowanie energii”.
Tego rodzaju narracje stają się szczególnie popularne na platformach lifestyle’owych i
kontach influencerskich. Konsekwencją jest budowanie fałszywego przekonania o
terapeutycznym działaniu kamienia, co nie ma żadnego potwierdzenia w nauce.
Mechanizm dezinformacji
Treści o kwarcu różowym korzystają z kilku schematów manipulacji:
- „Odwołanie do starożytnej mądrości”
Wskazywanie na Egipt, Grecję czy Chiny jako „dowody” działania minerałów.
Problemem tutaj jest fakt braku korelacji między tradycją kulturową, a dowodami naukowymi. - „Wrażenie naukowości”
Sugerowanie, że kryształy „wibrują” lub „emitują energie o określonych
częstotliwościach”. Problem: Kryształy „wibrujące” lub „emitujące energie biologicznie
aktywne” to mit. Drgania sieci krystalicznej to naturalne ruchy atomów w kryształach,
które w normalnych warunkach nie wpływają na organizm człowieka. - „Świadectwa użytkowników”
Historie typu „mnie pomogło”.
Problem: indywidualne doświadczenia nie są dowodem, a jedynie przykładem efektu
placebo, potwierdzonym licznymi badaniami psychologicznymi. - Mieszanie pojęć psychologicznych i ezoteryki
Przykład: „kwarc redukuje stres”, chociaż stres redukuje sam akt medytacji, a nie kamień.
Co mówią oficjalne źródła i nauka?
Chemia i fizyka minerałów
Kwarc różowy to krystaliczna forma SiO2 z niewielkimi domieszkami tlenków, które nadają
mu barwę.
Nie wykazuje żadnych właściwości:
- bioenergetycznych,
- terapeutycznych,
- emocjonalnych,
- psychofizycznych.
Minerały nie emitują „wibracji miłości”. To pojęcia nieistniejące w naukach
fizycznych. (PubMed)
Co mówią na ten temat uznani eksperci?
Christopher French jest profesorem psychologii, założycielem i długoletnim kierownikiem
Anomalistic Psychology Research Unit w Goldsmiths, University of London. Zajmuje się
badaniem zjawisk pozornie paranormalnych (paranormal belief, psi phenomena, pseudonauka)
metodami empirycznymi — często projektując eksperymenty kontrolowane, które weryfikują
twierdzenia o „nadprzyrodzonych” efektach (np. badania nad „mocą” kryształów):
PL: „Nie ma przekonujących dowodów na to, że kryształy rzeczywiście posiadają
jakiekolwiek właściwości lecznicze.”
ENG: „There is no convincing evidence that crystals actually have any kind of
healing properties”
Prof. Peter J. Heaney jest jednym z najwyżej cenionych specjalistów w dziedzinie mineralogii
i nauk o Ziemi. Od wielu lat pracuje jako Professor of Mineral Sciences na Pennsylvania State
University (Penn State), gdzie zajmuje się badaniem struktury, właściwości fizycznych i
chemicznych oraz procesów krystalizacji minerałów. W jego dorobku znajdują się dziesiątki
recenzowanych publikacji naukowych, a także rozpoznawalne w środowisku prace dotyczące
m.in. krystalochemii krzemianów, procesów geochemicznych zachodzących w skorupie
ziemskiej oraz zaawansowanych metod charakterystyki minerałów, takich jak spektroskopia
synchrotronowa i dyfrakcja rentgenowska.
PL: „Nie znam żadnych badań wspieranych przez Narodową Fundację Nauki (przyp. tłumacza), które
dotyczyłyby leczniczej mocy kryształów… Taki projekt szczerze mówiąc nigdy nie
przeszedłby recenzji naukowej, ponieważ nie ma żadnych teoretycznych przesłanek, by
oczekiwać, że kryształy mają moce lecznicze.”
ENG: „I am not aware of any NSF (National Science Foundation) -supported studies into the
healing powers of crystals… Such a proposal would frankly never survive peer review,
because there is not any theoretical reason to expect crystals to have healing powers.”
(Washington Post)
Domowy eksperyment (jak zweryfikować narrację bez specjalistycznego sprzętu)
Możesz przetestować twierdzenia samodzielnie:
- Test „energetyczny”
- Zamknij oczy.
- Poproś znajomego, aby naprzemiennie dawał Ci do ręki:
kwarc różowy oraz zwykły kamień o podobnej masie i temperaturze. - Twoje zadanie: „wyczuj energie”.
Wynik: ludzie nie rozpoznają kwarcu częściej, niż wynika z przypadku. To dowodzi, że
„energia” jest wyobrażona.
- Test „emocjonalny”
- Zrób dwie sesje medytacji:
A) z kryształem,
B) bez kryształu, z pustymi dłońmi. - Oceń poziom stresu po każdej sesji.
Wynik: poziom relaksu wynika z medytacji, a nie z obecności kamienia.
Rekomendacje dla czytelników
- Korzystaj z kwarcu jako dekoracji, nie jako narzędzia terapeutycznego.
- W sprawach emocjonalnych sięgaj po metody o udowodnionej skuteczności:
terapia, techniki oddechowe, mindfulness, wsparcie społeczne. - Zachowaj ostrożność wobec twierdzeń o „uzdrawiającej energii” minerałów – to
typowa pseudonauka. - Jeżeli coś „pomaga”, oceń, czy nie jest to efekt placebo – to naturalny i
niegroźny mechanizm, lecz nie ma nic wspólnego z mocą kamienia.
Podsumowanie
Twierdzenia o rzekomych właściwościach kwarcu różowego nie mają żadnego potwierdzenia
naukowego. Kamień ten nie emituje energii, nie wpływa na hormony, emocje ani relacje, a cały
jego „efekt” wynika z autosugestii i kontekstu psychologicznego. Narracje o „energetycznym
uzdrawianiu” to przykład komercyjnej dezinformacji, która wykorzystuje język
pseudonaukowy, by nadać produktowi wartość terapeutyczną, której w rzeczywistości nie ma.
Źródła
Geology.com (2025). Quartz facts — information and pictures. Dostępne na:
https://geology.com/minerals/quartz.shtml (Dostęp: 11.12.2025).
PubMed (2025). PubMed record 40855750. Dostępne na:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40855750/ (Dostęp: 11.12.2025).
The Washington Post (2021). Coronavirus crystals: Crystal healing and energy — Peter Heaney
interview. Dostępne na:
https://www.washingtonpost.com/lifestyle/wellness/crystal-healing-covid-power-quartz/2021/03/
30/6caee68a-8d9e-11eb-a6bd-0eb91c03305a_story.html (Dostęp: 11.12.2025).
WHYY (2021). Why healing crystals might make some people feel better. Dostępne na:
https://whyy.org/segments/why-healing-crystals-might-make-some-people-feel-better/
(Dostęp: 11.12.2025).

English (UK)
Polski
Ελληνικά
Magyar
Italiano
Български
Français
No responses yet